Ontwerpers leren ethisch denken maar passen het niet altijd toe. Studenten kennen de frameworks: Value-Sensitive Design, Humanity-Centred Design, en toch grijpen ze in de praktijk onbewust naar vertrouwde patronen, die ze doorleven op sociale media, gaming of datingapps -zonder te beseffen welke ethische aannames ze daarmee meenemen. Dit noemen we een solution repertoire: de mentale gereedschapskist van ontwerpoplossingen die studenten reflexmatig meenemen uit hun eigen digitale leefwereld. Het probleem is niet dat ze die patronen niet kennen, het probleem is dat ze deze toepassen zonder deze kritisch te bevragen of ze aan te passen in de nieuwe context.
Tijdens deze interactieve lezing verkennen we samen hoe dit gebeurt en wat we eraan kunnen doen. Aan de hand van een concrete casus, studenten die digitale democratische participatietools ontwerpen voor praktisch opgeleide jongeren, ontdekken we samen hoe een ‘speelveldanalyse’ zichtbaar maakt waar ontwerp en ethiek wringen: in technologie, samenleving, organisatie en het ontwerpproces zelf. Je gaat niet weg met één antwoord, maar met een scherper oog voor de spanning tussen goede intenties en alledaagse ontwerpkeuzes.
Saskia Pouwels is CMD-docent en onderzoeker bij het lectoraat Human Experience & Media Design aan de HU. Daarnaast werkt zij als PhD-onderzoeker aan de TU/e (Industrial Design). Haar promotieonderzoek richt zich op agency en digitale democratische innovaties: hoe ontwerp agency kan versterken in participatieprocessen en gelijkwaardige democratische deelname kan bevorderen. Voor haar academische carrière werkte ze als senior ontwerper bij Studio Dumbar en was ze bijna tien jaar oprichter en mede-eigenaar van ontwerpbureau Hats & Tales, waar ze ontwerpinterventies maakte voor maatschappelijk betrokken organisaties.