De woorden die we gebruiken sturen ons denken, vaak zonder dat we het doorhebben. Veel bestaande termen rondom AI en data verhullen de systemen, keuzes en belangen die erachter zitten. Het ontwikkelen van een alternatieve taal helpt ons om op een kritische en creatieve manier bewust te worden van hoe fundamenteel data, AI en algoritmes ons digitale leven aan het veranderen zijn en wat wij in het ontwerponderwijs, als docenten en studenten, eraan kunnen doen.
In deze workshop maken we kritische AI-geletterdheid concreet door onze AI- en dataverbeeldingskracht aan het werk te zetten. Sterker nog, we ontwikkelen samen nieuwe woorden, voor professionele situaties waarin onze bestaande taal over data en AI niet meer voldoet. Het kan zijn dat we woorden nodig hebben voor nieuwe ervaringen met AI-technologie, of dat bestaande AI-taal ons irriteert. Zijn de camera’s van nu bijvoorbeeld nog wel camera’s, of eigenlijk gewoon datasensoren? Kunnen we betere woorden vinden voor ‘prompten’ of ‘large language models’? En zouden we online advertenties misschien wel beter dataprofielfoto’s kunnen noemen? De online advertenties die we zien, zijn namelijk gebaseerd op de dataprofielen die datahandelaars over ons creëren.
Levien Nordeman is docent bij de CMD, minor Big Data en Design en docent Critical Thinking & Data Studies bij de Master Data-driven Design (Hogeschool Utrecht). In zijn onderzoek richt Levien zich op creatieve methoden om kritische AI-geletterdheid bij professionals te ontwikkelen. Hij is binnen de Hogeschool Utrecht de initiator van de cursus ‘Denkgereedschappen voor het AI-tijdperk’ en werkt als adviseur AI bij het Teaching & Learning Network van de HU. Levien is daarnaast auteur van het boek Het Spiegelpaleis van Data (2023) en een van de leden van het Futures + Methods + Literacies Lab van de Universiteit Utrecht.