Brave New World 2.0: wat definieert de mens in een wereld vol algoritmes?


3 juni 2019 - Door: Annefleur Schut



Leestijd: 3 min

Wie bij Sci-Fi nog enkel denkt aan Trekkies en gare figuren op weird-ass festivals kijkt naar de wereld door een bekrompen vizier. De Sci-Fi van gisteren is aardig hard op weg om de realiteit van morgen te worden. Of misschien beter gezegd: te bepalen. Voor regisseur Guy Weizman reden genoeg om reeds geschreven theorieën, gedachten en visies onder de loep te nemen en vanuit een uiterst kritisch gedachtengoed de kijker van zijn nieuwe performance Brave New World 2.0 de vraag te stellen hoe we de toekomst vorm willen gaan geven met de toenemende kracht van technologisering. Wat gebeurt er als we steeds meer inleveren op onze identiteit? Wat is echt en wat niet? Vergroten de technologische ontwikkelingen de verschillen tussen arm en rijk, tussen in- en outsiders? De redactie zocht de performance op in Groningen en voegde zich bij een gefascineerd publiek welke de productie na afloop feliciteerde met een doodse stilte, gevolgd door een staande ovatie en een oorverdovend hard applaus.

Brave New World 2.0. De naam komt je in de verte misschien ietwat bekend voor, en dat kan kloppen. De Britse auteur Aldous Huxley schreef in 1932 het boek Brave New World, een bijzondere setting in een door techniek geleidde toekomst welke vanuit een uiterst pessimistische visie door Huxley gevormd werd – hetgeen het boek uniek maakte. Mensen worden in het boek niet langer op natuurlijke wijze gebaard maar ontstaan vanuit de kweek en leiden vervolgens een gelukkig, zorgeloos bestaan, zonder armoede, maar tevens zonder keuzevrijheid en individualisme. Rationalisme en techniek staan centraal. Een ieder die echter verwacht dat Brave New World 2.0 een straight-forward reproductie is geworden van het boek heeft het mis. Huxley, maar ook Netflix-serie Black Mirror en de sciencefiction dramafilm Her dienden ter inspiratie voor Weizman wat terug te zien is in enkele elementen, maar daar is ook alles mee gezegd.

Hedendaagse systeemfouten
In de productie volgen we drie personages die zich vervreemd voelen van de wereld zoals deze zich ontwikkeld heeft. Direct zien we hoe liefde, authenticiteit, naastenliefde en geoptimaliseerde systemen tegen elkaar worden uitgezet. Erg interessant is hoe het toneel wordt verdeeld in twee werelden; de ‘red-zone’ vs. de ‘white-zone’, respectievelijk de arme wereld waarin overleven centraal staat en de digitale wereld waarin mensen samenleven met geoptimaliseerde AI-systemen. Deze werelden worden on stage verdeeld door een zogenaamde ‘slider’, een muur die zich over het toneel verschuift en ruimte vrijmaakt voor de prachtige, moderne dans en vermoeide aardetinten van zij die proberen te overleven en anderzijds de staccato, mechanische sferen van zij die geprogrammeerd zijn om mensen te zien als aandoenlijke systeemfouten. Van folkinvloeden tot digitaal gepiep, van een conglomeraat aan gevoelens tot versteende gezichten, de verdeling is tot in detail uitgewerkt.

Als designers versnelde het ritme van onze tech-harten door het gebruik van lichteffecten in de productie. Niet alleen bij de slider en de rest van het decor werd licht op mooie wijze toegepast, maar ook droeg een ieder die zich op het podium begaf een soort kastje. Dit kastje, welke ter hoogte van het hart gedragen werd, verwijst volgens Weizman naar het internet. Ze zijn gemaakt van oude iPhones en iPads die volledig uit elkaar gehaald zijn, enkel de knipperende lampjes blijven over. En die waren uiteraard op magnifieke wijze in de performance verwerkt.

Interdisciplinair gezelschap
Volgens Weizman vertel je een verhaal niet enkel met woorden en is werken vanuit slechts één discipline ontoereikend. Het is dan ook geen verrassing dat er meer dan 150 mensen hebben meegewerkt om de productie op de intrigerende manier neer te zetten zoals het eindresultaat liet zien. Onder de noemer NITE (Nationaal Interdisciplinair Theater Ensemble) verzorgt het Noord Nederlands Toneel samen met Club Guy & Roni (de internationale dansgroep welke onder andere geleid wordt door Weizman), Asko|Schönberg en Slagwerk Den Haag interdisciplinaire voorstellingen, waarvan Brave New World 2.0 de meest recente is. Met vele lovende recensies van eerder gemaakt werk past de huidige productie volledig in het rijtje thuis: een performance van ongekende energie welke de kijker uitdaagt tot kritische zelfreflectie en stof tot nadenken meegeeft voor op de weg terug. We hebben nog maar één ding toe te voegen: houd Weizman op je radar.

De productie is inmiddels afgelopen. Toch nog nieuwsgierig? Check hier de nabespreking van de performance: https://clubguyandroni.nl/nagesprek-podcast-bij-brave-new-world-2-0/